Donanım Haberleri

RTX 3080 çökme problemine ayrıntılı bakış

5 Dakika okuma

Donanım dünyası şu günlerde Nvidia’nın evvel hudutlu stokla giriş yaptığı sonra ise incelemelerle argüman edildiği üzere performans artışı sunmadığı ortaya çıkan RTX 3080 tahlilinin çok yeni meselesini konuşuyor. Tercihinize nazaran çayınız ya da kahveniz hazırsa başlayabiliriz.

RTX 3080 kullanıcıları neden çökme sorunu yaşıyor?

Geçtiğimiz gün paylaştığımız haberde RTX 3080’de yaşanan çökme meselesinin donanım kaynaklı olabileceği üzere şoförle çözülebilecek tipten olabileceğine değinmiştik. Paylaştığımız kolay çözümse aslında sorunun donanımsal olduğuna işaret ediyordu.

SMD kapasitörler

Igor’s Lab’ın yaptığı ayrıntılı incelemeye nazaran sorunun kaynağı üretimde kullanılan bileşenler. Bununla birlikte ekran kartında yer verilen bileşenlerden birisi hakkında evvel kısa bir özet geçmekte yarar var. GPU’ların ya da CPU’ların ardında gördüğümüz küçük dikdörtgen formundaki bileşenler anakartlarımızda çokça yer verilen kapasitörlerin bir diğer tipi.

CPU/GPU gerisindeki SMD kapasitörlerin nedeni

Bu kapasitörlerin de vazifesi birebir olmakla birlikte çabucak yonganın art yüzüne konumlandırılmalarında çok değerli bir neden var. O da GPU’nun anlık olarak değişen frekansla birlikte değişen güç tüketimine çok süratli bir biçimde karşılık verilmesi gerekliliği.

Gelen akımdaki gürültüyü filtreleyip GPU’ya pak bir sinyal iletilmesini sağlayan bu kapasitörlerin de sık kullanılan POPCAP (Conductive Polymer Tantalum Solid Capacitors) ve MLCC (Multilayer Ceramic Chip Capacitor) tipleri mevcut.

Maliyet faktörü

MLCC tipi bileşenler işlemcilerin gerisinde kesinlikle gördüğümüz ya da GPU’ların art yüzünde görmeye alışık olduğumuz tip kapasitörler olmakla birlikte daha yüksek ve karışık frekansları filtreleme kapasitesine sahip.

Öteki taraftan POPCAP tipi ise çok yeniden birebir fonksiyonu yaparken filtreleme fonksiyonu konusunda daha zayıf lakin daha düşük maliyetli bir tahlil olarak karşımıza çıkıyor. Aklınıza geldiği üzere sorun da en temelinde buradan kaynaklanmasına rağmen farklı etkenler de işin içerisinde.

Asgarî ihtiyaçların yetmediği nokta

Ekran kartı üretilirken Nvidia RTX 3000’e kadar iş ortaklarına BoM (Bill of Materials) yani kartın çalışması için gerekli bileşenler ve bunların pozisyonu üzere temel bilgileri sağlıyordu. GPU Devi bu asgarî ihtiyaçlara uygun kartlar üretirken iş ortakları ister MSRP’ye yakın fiyatlandırma için yalnızca soğutucuyu güzelleştirebildiği üzere daha kaslı bileşenlere yer verip tahlilini yüksek performanslı olarak sunabiliyordu.

RTX 3080’de ise durum Nvidia’nın çok yeniden iş ortaklarına standart BoM listesini vermesine rağmen kendi kartında daha kaslı bir dizayna gitmesiyle farklılaştı. Hasebiyle çok yeniden iş ortaklarından kimileri en az ihtiyaçlara nazaran kart üretirken kimi özelleşmiş tasarımı kartlar kaslı PCB ile geldi.

Nvidia’nın iş ortaklarıyla paylaştığı şemada dikkat çeken ayrıntıysa üstte özetine yer verdiğimiz kapasitör çeşitlerinin tercihinden kaynaklanıyor. Firma, GPU gerisinde 6 adet POPCAP ya da 6 adet MLCC kümesine yer verilebileceğini bildirmesine rağmen hem RTX 3080 hem de RTX 3090 Founders Edition’da ortadaki 2 kapasitörde tercihini MLCC’lerden yana kullanıp öteki 4 kapasitörde POPCAP tipini kullanmış.

                           RTX 3080/EVGA RTX 3080 kıyaslaması

İş ortaklarının kartlarını incelediğimizde ise hepsinin de ihtiyaçlara uygun halde 6 kapasitöre yer verildiğini görüyoruz. Buna rağmen kimi üreticiler hepsinde POPCAP tercih ederken, kimileri 1 MLCC+5 POPCAP dizaynını benimsemiş. Kimilerinin Nvidia’nın referans dizaynını benimsediği görülürken ASUS’un TUF ve ROG Strix modellerinde tüm GPU ardı kapasitörlerinde MLCC cinsini tercih ettiğini görüyoruz.

                                                  ASUS TUF RTX 3080 art yüzü

Şu ana kadar rapor edilen kartların ortak noktasının POPCAP ya da 1 MLCC+5 POPCAP dizaynının uygulandığı modeller olması dikkat çekiyor. Nvidia’nın referans tasarımı kartlarında ise sorun rapor edilmemiş.

Nvidia’nın yanlışı var mı?

Haliyle akıllara gelen birinci soru burada kimin yanılgılı olduğu. Evet Nvidia’nın son ana kadar üreticilere gerekli sürücüyü sağlamayıp kolay araçlar sunması nedeniyle üreticilerin GPU’larının RTX Ampere ile gelen GPU Boost teknolojisiyle stabil bir formda çalışıp çalışmadığını test etme imkanı sağlamaması nedeniyle ortaya çıkan tabloda hissesi var. Münasebetiyle üreticilerin 6 POPCAP konumlandırdığı kartlar dahi ihtiyaçları sağlıyor ve olması gerektiği üzere çalışması gerekiyor.

 Burada olması gerektiği üzere çalışmanın RTX Ampere’deki durumuna değinmekte yarar var. Çünkü aksi takdirde sorumlu bir tarafın olup olmadığı konusunda kusura düşeceğimizde kuşku yok.

GPU Boost ile otomatik sürat aşırtma

Nvidia’nın üstte kelam ettiğimiz GPU Boost teknolojisi sayesinde Ampere kartlar, şayet termal kaideler elverişli ve kartın güç limiti de müsaade ediyorsa kendisini 1710 MHz’lik Boost frekansın da ilerisine otomatik olarak çıkarıyor.

Dikkatinizi çekmek istediğimiz nokta ise burada ölçütlerin sıcaklık ve TDP limiti olması. Yani teknoloji, PCB’deki bileşenleri ya da GPU gerisindeki kapasitörlerin çeşidini göz önünde bulundurarak sürat aşırtmaya gitmiyor. Ayrıyeten Nvidia’nın PCB ihtiyaçlarının GPU’nun 1440 MHz’den yükseleceği 1710 MHz’lik Boost frekansa yönelik olduğunun da altını çizelim.

Aslında her şey beklendiği üzere çalışıyor

Öbür taraftan sorun yaşayan ve 6 POPCAP/1 MLCC+5 POPCAP kullanılan kartlarda sorun GPU’nun kendisinin 2 GHz üzerine atmasıyla yaşanıyor. Yani kartlar beklendiği üzere performans gösteriyor. Sırf duruma nazaran daha fazla performans gösterme konusunda bir sorun yaşanmakta.

Ek olarak GPU Boost’un kasa içi hava akımının elverişli olmadığı bir durumda 6 MLCC’li kartta bile çok yeniden Devreye giremeyeceğini de hatırlatmakta yarar var. Yani optimum şartlarda ekstra performans çıkarı elde edilebiliyor.

Sorun nasıl çözülecek?

Artık uzun uzun sorunu irdeledikten sonra önümüzdeki Devirde üreticilerin ve Nvidia’nın nasıl bir yol izleyeceği merak konusu. Iddialara nazaran üreticiler sorunun yaşandığı kartlar için bir vBIOS güncellemesi yayınlayıp kartlarının bir düzeyden üste frekans yükseltmesini engelleyerek sorunu çözebilir. Hatta Zotac’ın kimi kartlarını düzeltme ile sunduğu bildiriliyor.

Kartına düzeltme yayınlanacağı periyoda kadar sorun yaşamak istemeyen kullanıcıların yapması gerekense epeyce kolay. MSI Afterburner üzerinden ister güç limiti %95’e çekilerek sorun ortadan kaldırılabileceği üzere 50 MHz, yetmediği durumda 100 MHz’lik frekans düşüşü ile stabil bir kart elde edilebilir.

Kaynakça https://www.igorslab.de/en/what-real-what-can-be-investigative-within-the-crashes-and-instabilities-of-the-force-rtx-3080-andrtx-3090/ https://www.youtube.com/watch?time_continue=5&v=x6bUUEEe-X8&feature=emb_title https://new.reddit.com/r/nvidia/comments/izhpvs/the_possible_reason_for_crashes_and_instabilities/g6jivta/?utm_source=reddit&utm_medium=web2x&context=3 https://videocardz.com/newz/manufacturers-respond-to-geforce-rtx-3080-3090-crash-to-desktop-issues

   Bizi Google News'den takip edin

Benzer Yazılar
Donanım Haberleri

AMD, Ölüyü Diriltiyor: Çok yeni Project Quantum Patenti

1 Dakika okuma
ABD merkezli teknoloji devi AMD, 2015 yılında Project Quantum’un duyurusunu gerçekleştirmişti. Bir yıl sonra, 2016 yılında AMD, Project Quantum …
Donanım Haberleri

RX 6000 mühendislik örneği kart sızdı: RX 5700 XT’ye benziyor

1 Dakika okuma
Donanım dünyasının AMD’nin GPU kısmından beklentisi dev. Bilhassa de Nvidia’nın RTX 3000 ile savlı bir çıkış yapması sonrasında çıta daha da …
Donanım Haberleri

Razer'ın Cyberpunk Hayranlarına Özel Oyuncu Faresi

1 Dakika okuma
Oyunculara yönelik ürettiği ekipmanlarla bilinen elektronik devi Razer, bu yılın en çok beklenen PC oyunlarından biri olan Cyberpunk 2077’ye özel …
Numlock.tech bültenine katıl!

Haber ve yeniliklerden ilk sen haberdar ol.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir