İnternet Haberleri

Şahsî Bilgilerin İşlenmesi Ne Demek, Kabul Edince Ne Oluyor

5 Dakika okuma

İnternette gezinirken birden fazla vakit bir web sitesine üye olmak istediğimizde karşımıza ekseriyetle okumadan onaylaya bastığımız şahsî data kontratı üzere uzun metinler çıkıyor. Aslında bu bakmadan geçtiğimiz mukaveleler bir oldukça değerli, zira online üzerinden kullanılacak olan bilgiler, isminden da aşikâr olduğu üzere kendi şahsî datalarımız.

Pekala ferdî dataların işlenmesi ne manaya geliyor? Web sitelerin şahsî bilgilerimizi işlemesi tehlikeli ya da yasak mı? İnternetteki varlığınız hakkında kıymetli sorulara yanıt veren yazımızı sizler için hazırladık. Keyifli okumalar dileriz.

Şahsî bilgi nedir?

Ferdî bilgi, kimliği belirlenebilen rastgele bir şahsa dair her türlü bilgi halinde tanımlanır. Şahsî bilgi bir bireyin doğum yeri, doğum tarihi, ismi ve soyadı üzere kolay bilgilerle sonlandırılmaz. Bu bilgilere tıpkı vakitte bireyin fiziki özellikleri, ilgi alanları, ekonomik ve ruhsal durumu üzere bilgiler de dahildir. 

Yani ferdî datalar taşıt ruhsatınızdan IP adresinize kadar envai çeşit bilgileri kapsar. Ferdî bilgiler bireyden direkt yahut dolaylı yollardan alındığı için, tartışmaya son derece açık ve hudutları çizilemeyen bir kavramdır.

Şahsî datanın hakikat sayılabilmesi için, daha evvel de belirttiğimiz üzere bireyin kimliğinin tespit edilebilir olması gereklidir. Örnek verecek olursak şayet bir Türkiye vatandaşı iseniz ve T.C kimlik numaranız bulunuyorsa, doğrulanabilir şahsî dataya sahip oluyorsunuz demektir. Fakat şayet datalar bir anonim kullanıcı tarafından sağlandıysa, bu bilgiler ferdî bilgi olarak sayılamaz.

Şahsî bilgilerin yanında bir de özel nitelikli şahsî datalar vardır. Özel nitelikli şahsî datalar, bireyin dini inancı, siyasi görüşü, etnik kökeni, taraftarı olduğu kadro ve üyesi olduğu dernekler üzere daha özel bilgileri kapsar. 

Şahsî bilgilerin işlenmesi ne demek?

Ferdî dataların işlenmesi, sahip olunan dataların üzerinde gerçekleştirilen rastgele bir sürece isim verilir. Bunların içerisinde bilgilerin toplanması, kaydedilmesi, depolanması, organize edilmesi, değiştirilmesi ve yayınlanması üzere birçok farklı süreç bulunur. 

Kanunda, şahsî dataların işlenebilmesi için istisnai durumlar dışında bireyin isteğine muhtaçlık duyulmaz. Lakin çok yeniden de web siteleri karşınıza onayla yahut reddet seçeneği çıkarır. Datalarınızın işlenmesini kabul etmediğiniz sürece ekseriyetle ya bu biçim sitelere üye olamazsınız ya da siteden yararlanabileceğiniz özelliklerin sayısı düşer. 

Sıhhatiniz ve cinsel hayatınızla ilgili olan ferdî bilgilerin işlenmesi için ise bireyin açık ve yazılı isteğini almak kuraldır. Bu bilgiler hastane üzere kamu kuruluşları tarafından işlenir ve dataların öbür taraflarla paylaşılması katiyen yasaktır. 

Otomatik ve otomatik olmayan yollarla şahsî bilgilerin işlenmesi 

Ferdî bilgilerin işlenmesi ekseriyetle iki farklı yol aracılığıyla gerçekleştirilir. Bunlardan birincisi, bilgilerin otomatik olmayan yollarla elde edilmesine denir. Şahsî datalar sabit disklerde, CD’lerde yahut sunucularda elle girilerek işlenebilir.

Bu tıp bilgiler yalnızca kaydedilse bile buna bilgi sürece denir. Yani maksat ne olursa olsun, bir şahsî bilgi kaydedilmeye başladığı andan itibaren buna ferdî dataların işlenmesi ismi verilir.

İkinci yol ise ferdî bilgilerin otomatik olarak işlenmesine denir. Ferdî bilgilerin otomatik işlenmesi, insan gücüne muhtaçlığın en az düzeyde olduğu durumlara isim veriliyor. Bu datalar, bilişim sistemleri üzerinden otomatik olarak özel kesim yahut kamu kuruluşları tarafından işleniyor. Dataların kaydedilmesi, değiştirilmesi ya da kullanılması, otomatik olarak gerçekleşiyor. 

Şahsî bilgilerin otomatik olarak işlenmesi, teknolojik aygıtlar üzerinden gerçekleştiriliyor

Otomatik olarak işlenen bilgiler, çoklukla bilgisayar, telefon, tablet ya da akıllı saat aracılığıyla elde ediliyor. Bu cins aygıtların içerisinde bulunan kimi yazılım ve algoritmalar, aygıtın bilgileri otomatik bir biçimde tabiatıyla işlemesine imkan sağlıyor. 

Örnek verecek olursak, akıllı saatinizle birlikte spor yapmaya başlamadan evvel boyunuz ve kilonuz üzere şahsî fizikî bilgilerinizi bu aygıta tanımladığınızı düşünelim. Şayet kullandığınız aplikasyon ferdî datalarınızı kullanıyorsa, boyunuz ve kilonuz, dünyanın dört bir yanından beşerlerle birlikte makul bir kategori altında toplanıyor demektir. 

Şahsî bilgiler, bilgi kayıt sisteminde toplanıyor 

Az evvel vermiş olduğumuz uzunluk ve kilo örneğiyle birlikte bilgilerin kategorize edilerek toplandığını anlamışsınızdır. Kanuna nazaran bilgilerin yasal yollarla işlenmesinin tek yolu, bu bilgileri kategorize etmekten geçiyor.

Yani siz rastgele bilgi toplayarak bu bilgileri alt alta sıralayamıyorsunuz. Şahsî bilgileri işlemeden evvel bu dataları neden topladığınızı, bilgileri kategorize ederek açıklamanız gerekiyor. Mesela, Galatasaray ve Fenerbahçe futbol kadrolarını tutan bireylerin şahsî bilgilerini toplamak istiyorsunuz. Bunun için bilgileriniz öncelikle Fenerbahçe Futbol kadrosunu destekleyenler üzere kategorize edilmelidir. 

Aksi takdirde, muhakkak bir kategoriye sahip olmayan ve neden işlendiği belirli olmayan ferdî datalar, yasadışı sayılacaktır. Yordama uygun olarak toplanan datalar, bilgi kayıt sistemi denilen bir yerde toplanır. Bu bilgi kayıt sistemindeki tüm şahsî bilgiler kategorize edilmiştir ve makul bir gayeye hizmet etmektedir.

Şahsî dataların işlenmesindeki gaye nedir?

Şahsî bilgilerin işlenmesi, aklınıza gelmeyecek kadar fazla emele hizmet edebilir. Kamu kuruluşları, özel dallar yahut web siteleri, ferdî datalarınızı birbirinden farklı hedefler için kullanabilir. Günlük hayatta en çok karşımıza çıkan süreç, bilgilerimizi reklamlar doğrultusunda kullanan kuruluşlardan gelir. Bir şirket, şahsî datalarınızı kendi yahut bir öteki markanın reklamını yapmak ve satışlarını artırmak için kullanabilir. 

Örnek verecek olursak, halihazırda bir Facebook üyesi olduğunuzu ve Google arama motorunda spor ayakkabı araması yaptığınızı varsayalım. Arama sayfasından çıkıp Facebook’u açtığınız vakit, sayfada farklı markalara ilişkin spor ayakkabı reklamları görmeye başlarsınız. Bu üslup reklamların bir tesadüf olmadığını elbette siz de biliyorsunuz.

Bu reklamlar bazen o kadar abartılı bir biçimde karşınıza çıkıyor ki, arama yaptığınız şey için neredeyse illallah edecek duruma geliyorsunuz. Hatta bazen, arama yapmasanız bile az de olsa sesli olarak lisana getirdiğiniz bir eserin reklamını bile görebilirsiniz. Biri bizi dinliyor telaşına kapılmanız çok olağan. Fakat ne yazık ki, ne Facebook’un ne de diğer bir sitenin bizleri dinleyip dinlemediğini biz de bilmiyoruz.

Şahsî bilgiler, makûs hedefli şahısları tespit etmekte işe fayda

Kullanmış olduğunuz IP adresinizin, şahsî bilgi kapsamına girdiğini daha evvel belirtmiştik. İnternette yapılan makûs gayeli aramalarda, IP adresi sayesinde kişi çok rahat bir formda tespit edilebilir. Örnek verecek olursak, pedofili görüntü arayan bir kişi, IP adresinden rahatça edilebilir ve gerekli cezai süreçler uygulanabilir. 

Tekrar, onlinete insanların şahsî banka bilgilerini kopyalayan bir sitenin IP adresi tespit edilerek, bu kabahati kimin işlediği kolay bir halde bulunabilir. Kredi kartı süreçleriniz için bankanızı aradığınız vakit, sizden birden fazla vakit sesli komut istediklerine şahit olmuşsunuzdur.

Bankalar, müşterilerinin seslerini data kayıt sistemlerine kaydederler ve siz bankayı aradığınız vakit kim olduğunuzdan emin olmak isterler. Kredi kartınızın çalınması üzere durumlarda sizi tespit eden kişinin sesi sizinle tıpkı olmayacağından ötürü, müşteri hizmetlerinden rastgele bir hizmet alamaz ve kart derhal kapatılır. 

   Bizi Google News'den takip edin

Benzer Yazılar
İnternet HaberleriMobil Haberleri

Microsoft xCloud aplikasyonsı iOS’a geliyor

1 Dakika okuma
Bulut oyun sistemleri son periyotta bilhassa teknoloji devlerinin devreye girmesiyle patlama yaptı. Sony, Nvidia, Google, Microsoft üzere …
İnternet Haberleri

MEB, 12 Ekim’de başlayacak kaPsamı genişletilmiş yüz yüze eğitim ayrıntılarını açıkladı

2 Dakika okuma
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 6 Ekim Salı günü düzenlenen Cumhurbaşkanlığı Kabinesi Toplantısı sonrası yaptığı açıklamalarda yüz yüze …
İnternet HaberleriMobil Haberleri

Google Stadia telefonden erişime hazır

1 Dakika okuma
Google’ın bulut tabanlı oyun hizmeti Stadia geliştirilmeye devam ederken bu hafta kıymetli bir adım atıldı. Bir müddettir deneysel süreçte …
Numlock.tech bültenine katıl!

Haber ve yeniliklerden ilk sen haberdar ol.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir