Teknoloji Haberleri

Yapay Zekâların Hâlâ Yapamadığı 6 Şey

6 Dakika okuma

Son 10 yıldan az bir müddette bilgisayarlar; birtakım hastalıkları tespit etme, lisanları çevirme ve konuşmaları transkribe etme üzere süreçlerde epey başarılı bir hâle geldi. Yapay zekâ sayesinde mümkün olan bu gelişimler ile birlikte sıradan bir yazılım bile artık e-postalarınıza karşılık teklifleri verebiliyor. Elbette yapay zekânın günlük hayatta pek çok kullanım alanı var.

Yapay zekâ çabucak hemen tüm sanayilerde kullanılsa da ve günümüz teknolojisine taraf verse de hâlâ yapamadığı birtakım şeyler bulunuyor. Yapay zekâya sahip makineler, daha evvel görmedikleri bir durum karşısında birçok vakit ne yapacaklarını bilemiyorlar. Bu nedenle karmaşık ve doğaçlama gerektiren durumlarda yapay zekâ hâlâ zorluk çekebiliyor. Pekala yapay zekâ tam olarak neyi yapamıyor? Gelin daima bir arada bir göz atalım.

Yapay zekânın yapamadığı şeyler:

  • Yapay zekâ, bir bireyin sıhhat durumunu hakkında tek başına karar veremez,
  • Yapay zekâ tek başına komplike bir yazılım geliştiremez,
  • Yapay zekâ yaratıcı yazı lisanı kurgulayamaz,
  • Yapay zekâ özgür iradeye dayalı hareket edemez,
  • Şoförsüz araçlar için ahlaki kararlar veremez,
  • Yapay zekâ insan denetimi dışında bir buluş gerçekleştiremez.

Yapay zekânın hâlâ birtakım şeyleri başaramamasının en Dev nedenlerinden biri “nedensellik” olarak bedellendiriliyor. Yapay zekâya sahip sistemler gördükleri vakaların ve şeylerin öbür hadiseler ile alakalı olduğunu bir derecede saptayabiliyorlar. Lakin tam olarak hangi hadisenin direkt olarak öbür hadiseleri tetiklediğini tespit edemeyebiliyorlar.

Pekiştirmeli öğrenme ile satranç, Go ve gibisi oyunlarda ustalaşabilseler de gerçek dünyadaki karmaşık hadiselerde bu yetenekler Devre dışı kalıyor. Yapay zekânın mucizeler yaratabilmesi için yalnızca kendisine verilen örnek durumlardan geçmiş tecrübelere yönelik sonuçlar çıkarmak yerine, neden ve sonuç ilgisini tam manasıyla bir insan üzere anlaması ve öğrenmesi gerekiyor.

Yapay zekâ, bir bireyin sıhhat durumunu hakkında tek başına karar veremez:

Günümüzde yapay zekâ takviyeli tıbbi sistemler ile geçmiş semptomlar üzerinden yola çıkılarak kimi hastalıkları tespit edilebiliyor. Fakat rastgele bir yapay zekâ, insan denetimi olmadan bir bireyin genel sıhhat kondisyonu hakkında tek başına bir karara ulaşamıyor.

Örneğin, 2012 yılında David Plans’in başlattığı BioBeats isimli proje sayesinde yapay zekâ ile hastaların gerilim düzeylerini varsayım edebilmeye başladı. Yapay zekânın vücudumuzda gerçekleşen tepkileri tespit edip  bazı varsayımlara varabilmesi umut verici bir gelişme olsa da hâlâ bu süreçler için insan yardımına ihtiyaç duyuyor.

Bilhassa görsel tanımlama ve kategorileştirme özellikleriyle bu sistemler, hastalara ve sıhhat çalışanlarına önemli halde sadece yardımcı oluyorlar. Ne yazık ki yapay zekâ hâlâ tek başına hastalıkları tespit etme, ameliyat gerçekleştirme ve tedavi usulleri sunma üzere tıbbı mucizeleri tek başına gerçekleştiremiyor.

Yapay zekâ tek başına komplike bir yazılım geliştiremez:

Bu maddeyi okuyunca “E Barış Özcan görüntüsünde GPT-3’ün kendi başına yazılım oluşturduğunu söyledi” diyebilirsiniz. Lakin ne yazık ki GPT-3, insan denetimi dışında, tek başına ve hür iradesi ile yazılım geliştiremiyor. Zira yazılımlar bir muhtaçlığı karşılamak, bir sorunu çözmek üzere geliştirilir. Bunun için rastgele bir yapay zekânın evvel ilgili muhtaçlığı ya da sorunu tespit edebilmesi gerekir, bu da insani bir yetidir. GPT-3’e “Şu hususta bir yazılım yap” demeden o bahisteki gereksinimi tespit etmesini sağlayamazsınız.

Ünlü yazılım mühendisi Frederick Brooks, yapay zekânın günümüz teknoloji dünyasına getirdiği çok yeniliklere karşın hâlâ insan anlayışına sahip olamadığını belirtiyor. Bu nedenle de yapay zekâlar tek başına bir yazılım geliştiremiyor zira yazılım geliştirmek, insan tecrübelerine ve gerçek dünyayı şekillendiren neden sonuç bağlantısını anlayabilmeye dayanıyor.

Yapay zekâ yaratıcı müelliflik yapamaz, düzgün bir yazım dili kurgulayamaz:

Tekrar günümüzde GPT-3‘ün öne çıktığı söylenen bir alana daha geldik. Aslında günümüzde pek çok metin sürece konusunda uzman yapay zeka var. Lakin tüm bu yapay zekâ yazılımları, bir metni yazmadan evvel binlerce, on binlerce benzeri örneği taramak zorundalar. Tüm bunlar da yapay zekanın yalnızca belirlenen alandaki yazınların ufku kadar gelişmiş metinler oluşturabileceğini gösteriyor.

Bir örnekle açıklamak gerekirse yapay zekâya yalnızca Shakespeare‘in metinlerini okutursanız, bir Harry Potter hikayesi yazmasını bekleyemezsiniz. Lakin bir insan, Shakespeare ya da rastgele bir muharririn tüm yapıtlarını okusa da okumasa da bildiklerini hayat tecrübesi ile bir ortaya getirerek edebi eserler ortaya koyar.

çok yeniden de bu hususta yapay zekâ yazılımlarının giderek geliştiğini belirtmekte fayda var. The Guardian gazetesinin makalelerini okuyan bir yapay zekâ yazılımının “merak etmeyin sizi yok etmeyeceğim” başlıklı bir makale kaleme aldığını söyleyelim. Fakat tüm bunlar, çok yeniden insan yaratıcılığından mahrum. Guardian’daki makaleleri tahlil eden bu gelişmiş metin sürece yazılımı, yazılarda yapay zekâlar hakkında lisana getirilen sözlerin bir cins “endişe” hissine yol açtığını tespit edip, tekrar onu geliştiren insan mühendisler tarafından belirlenen kurallara uyarak, tasaya karşılık cevap veriyor.

İnsan muharrirler, bir metin içerisinde; öfke, aşk, kaygı ve haz üzere ögeleri kullanabilirken, yapay zekâ makineler hislerden mahrum oldukları için bu tıp özgün farkları metinlere kendi başlarına ekleyemiyor.

Yapay zekâ özgür iradeye dayalı hareket edemez:

Özgür irade, yapay zekâ konusunda en çok tartışılan ögelerden bir tanesi. Bu noktada tekrar neden sonuç bağı Devreye giriyor. Bir yapay zekânın kararları, bulunduğu programın kuralları ile paralel olarak meydana gelir. Bu nedenle yapay zekâ evvelce belirlenen kurallar ile hareket eder zira bilgisayar dünyasında iki türlü komut vardır: “Yap ya da yapma”.

Bir yapay zekânın özgür iradeye sahip olması için bir hareketin ya da kararın sonsuz olasılıklara yol açabileceğini bilmesi, ve bu sonsuz olasılıkların ön hafızasına yerleştirilmesi gerekir. Bu durum ise şu an imkânsız olarak nitelendiriliyor. Bu nedenle yapay zekâlar, insanlar üzere varlıklarını sorgulama yahut aldıkları kararları açıklama üzere süreçleri yapmaktan mahrum kalıyorlar.

Şoförsüz araçlar için ahlaki kararlar veremez:

Otomotiv dalı artık kendi kendine gidebilen şoförsüz araçların gelişimine epeyce fazla değer veriyor. 2020 yılının sonuna kadar dünya genelinde 10 milyona yakın şoförsüz araç olacağı öngörülüyor. Lakin tüm bu şoförsüz araçlar insan nezaretinde olmak zorunda zira insan nezareti olmadan yollarda bir güvenlik sisteminin oluşturulamayacağı düşünülüyor. Bunun nedeni ise yapay zekânın ahlaki kararlar veremiyor olması.

Örnek verecek olursak; bir kaza anında yapay zekâ, arabayı mı, araçde bulunan yolcuyu mu yoksa yolda yürüyen yayayı mı kurtarması gerektiği hakkındaki bir ahlaki kararı veremez, zira ahlaki açıdan bu türlü bir karar, yapay zekânın veremeyeceği kadar karmaşıktır. Ayrıyeten şoförsüz bir araçtaki yapay zekâ, aldığı her datayı çözümlemek için ana bilgisayara gönderir ve gelen yanıta nazaran hareket eder. Bu nedenle bir şoförsüz araçin rastgele bir nedenle hacklenmesi epeyce yüksek bir ihtimal olarak karşımıza çıkıyor. Tüm bu nedenler hasebiyle büsbütün şoförsüz araçların inançlı olmayacağı öngörülüyor.

Yapay zekâ insan denetimi dışında bir buluş gerçekleştiremez:

Yapay zekânın kuralları takip etme kapasitesinin olduğunu ve ortaya çıkardığı şeylerin yahut vardığı sonuçların geçmiş müşahedelere ve datalara dayandığını biliyoruz. Bu nedenle yapay zekâ özgün üretime değil, var olanı takip etme ve aplikasyonya yönelik bir teknoloji olarak karşımıza çıkıyor. Ama beşerler tarafından icat edilen araç gereçler, matematiksel teoremler yahut bestelenen müzikler; daha evvel görülmemiş bir eseri ortaya çıkarıyor.

Yapay zekâ ise yalnızca geçmişte yapılan işlere ve bilgilere bakıp, nasıl bir eser ortaya çıkabileceğini mantık çerçevesinde kestirim edebiliyor. Bu nedenle beşerler üzere mantığın dışına çıkıp unutulmaz buluşlara yahut hiç duyulmamış müziklere ve görülmemiş teoremlere imza atamaz.

Her ne kadar yapay zekâlar; nesneleri tanıma, lisanları çeviri etme, konuşma, tarım yahut üretim varsayımları yapma, görsel bilgi üzerinden hastalık tarifi yapma, rapor hazırlama ve finansal dataları düzenleme ve gibisi birçok alandaki işlerin sıkıntısız altından kalksa da hâlâ yapamadığı şeyler bulunuyor.

Tüm bu nedenlerle yapay zekâ kendi başına bir karar sistemi olmak yerine en yararlı ve yeterli formda insan işbirliği sayesinde çalışıyor. Sizler yapay zekâ hakkında neler düşünüyorsunuz? İlerleyen yıllarda yapay zekâ günümüzde yapamadığı şeylerin üstesinden gelebilecek mi?

   Bizi Google News'den takip edin

Benzer Yazılar
Teknoloji Haberleri

ABD'li YouTuber'dan Dikkat Çeken Joe Biden Çıkışı

2 Dakika okuma
ABD’nin bir numaralı gündem unsuru şu sıralar 3 Kasım’daki başkanlık seçimleri. Mevcut Lider Donald Donald trump’ın karşısına rakip olarak çıkan …
Teknoloji Haberleri

Huawei Gelecek İçin Tohumlar Programı Açılış Merasimi ile başladı

3 Dakika okuma
Bu yıl Türkiye’den seçilen 40 üniversite öğrencisinin 19-23 Ekim tarihleri ortasında çevrimiçi olarak katılacağı programda; 5G, yapay zeka …
Teknoloji Haberleri

Alphabet’in Mineral isimli moonshot projesi, sürdürülebilir tarım için robotlardan faydalanacak

2 Dakika okuma
Alphabet’in X laboratuvarında geliştirilen moonshot projeleri, global bir sorunu ele alarak buna çığır açan bir teknolojiyle kökten tahlil …
Numlock.tech bültenine katıl!

Haber ve yeniliklerden ilk sen haberdar ol.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir